Wist u dat?

Tot 2020 neemt de CO2-uitstoot van het reizen per trein sterk af. In 2008 was de uitstoot 39 gram per reizigerskilometer; dat kan dalen met twintig procent naar 32 gram. Ter vergelijking: de uitstoot per reiziger in een auto bedraagt nu circa 120 gram. De beste bijdrage die NS dus kan leveren aan duurzaamheid is door met een nog betere dienstverlening nog meer reizigers uit de auto in de trein te krijgen.

NS CO2 doelstelling

Voor NS is verlaging van het energiegebruik en de daarbij behorende uitstoot van CO₂ het belangrijkste onderdeel van haar duurzaamheidbeleid. Hoewel het rijden van treinen op zichzelf al energie-efficiënt is, gebruikt NS als geheel veel stroom om dagelijks ruim vierduizend treinen op tijd te laten rijden. Bij elkaar gaat het om 1,2 terawattuur (TWh) per jaar, ongeveer 1% van het nationale stroomverbruik. Dit gaat niet alleen gepaard met een aanzienlijke CO₂-uitstoot, het is daarnaast  een flinke kostenpost voor NS (circa € 150 miljoen per jaar).

NS wil haar energiegebruik en daarmee ook de CO₂ uitstoot per reizigerskilometer fors verder verminderen. In de periode 1997-2008 is de energie-efficiëntie - het energieverbruik per geproduceerde zitplaatskilometer - al met 19% verbeterd. Voor de periode 2008 - 2020 heeft NS het doel om per reizigerskilometer ook twintig procent minder CO₂ uit te gaan stoten. Daarbij helpt het dat de elektriciteit die NS gebruikt steeds 'schoner' wordt opgewekt. Maar de belangrijkste bijdrage komt uit maatregelen om het energiegebruik terug te dringen.

In het verleden heeft NS zich in haar communicatie beperkt tot een doelstelling om de absolute hoeveelheid CO₂ te verminderen. De hierboven genoemde doelstelling per reizigerskilometer is preciezer en leidt onder vergelijkbare omstandigheden (dezelfde emissiefactoren van de elektriciteitsproductie en dezelfde groei van het vervoer) tot ongeveer dezelfde absolute hoeveelheid CO₂. Door het doel uit te drukken in een afname per reizigerskilometer sluit NS beter aan bij de praktijk van het bedrijf, waar bedrijfsonderdelen afgaan en bijkomen. Uiteraard neemt de hoeveelheid emissies voor NS af als je onderdelen afstoot, maar als vervolgens iemand anders deze activiteit voortzet reken je je ten onrechte rijk.

Via drie soorten maatregelen hoopt NS haar ambitieuze duurzaamheidambitie te gaan bereiken: door meer mensen per trein te vervoeren, door technische maatregelen aan de trein en door zogenaamde procesmaatregelen. Bij procesmaatregelen moet u denken aan zuiniger rijden en het vermijden van onnodige stops onderweg.

NS hoopt dat er in december 2009 in Kopenhagen een goed verdrag gesloten wordt om de emissie van broeikasgassen wereldwijd te verminderen. Voor een duurzaam leefbaar klimaat is dat voor iedereen belangrijk. Door nog minder CO₂ per reizigerskilometer uit te stoten draagt NS hieraan bij. Echter, iedereen kan hieraan nu al bijdragen door de trein te nemen in plaats van andere - meer energie gebruikende - vervoermiddelen. Nu al is de trein 3 á 4 keer beter dan de auto of het vliegtuig voor wat betreft de uitstoot van CO₂ tijdens het reizen. Bijdragen aan duurzaamheid spoort NS extra aan om de dienstverlening zo te verbeteren dat de trein nog aantrekkelijker wordt. NS investeert daarom fors in verbetering van haar service aan klanten.

Klimaatvriendelijk vervoer

De wereldwijde CO₂-uitstoot is de belangrijkste oorzaak van de 'opwarming' van de aarde. In Nederland zijn verkeer en vervoer verantwoordelijk voor circa 20% van de CO₂-uitstoot. In vergelijking met andere vervoermiddelen is de trein klimaatvriendelijk: de CO₂-uitstoot van een reizigerskilometer (dat is één kilometer van één reiziger) per trein is een derde van een reizigerskilometer per auto.

Beperking CO₂ uitstoot

De belangrijkste bijdrage die NS kan leveren aan duurzaamheid is een zo groot mogelijk aandeel van de mobiliteit in Nederland per trein te behalen. Iedere vermeden kilometer per auto levert een forse reductie in de CO₂ emissies. Daarom investeert NS voortdurend in verbetering van de totale dienstverlening voor het reizen per trein en op de stations, vergroting van de capaciteit en verbetering van de totale transportketen.

Daarnaast werkt NS hard een verbetering van de energieefficientie om de reeds lage emissies bij het reizen per trein nog lager te maken.

Tenslotte spant NS zich in om de gebruikte elektriciteit zo duurzaam mogelijk te laten opwekken. Daarvoor koopt NS groene stroom via ‘garanties van oorsprong’ in om aan te geven dat duurzame energie voor ons belangrijk is.

De in 2007 aangenomen klimaatdoelstelling van de Europese Unie betreft 20% minder CO₂ emissies in de periode 1990-2020. NS draagt daaraan bij door haar marktaandeel te vergroten en door per reizigerskilomter minder CO₂ uit te stoten. Per reizigerskilometer is de CO₂-uitstoot van NS in deze periode met 35% gedaald. In deze zelfde periode is het aantal reizigerskilometers met 40% toegenomen en het marktaandeel licht gestegen.

Energie-efficiëntie

NS wil bijdragen aan de klimaatdoelstelling vooral door zuiniger met energie om te springen. Sinds 1997 is onze energie-efficiëntie met 19% verbeterd. In 2010 willen wij 20% energie-efficiënter werken dan in 1997. Hierover heeft NS bindende afspraken  (zie meerjarenafspraken energie-efficiëntie Senternovem  ) gemaakt met de rijksoverheid. Om onze energie-efficiency te verhogen passen wij bestaande treinen aan, zodat zij tijdens het remmen energie terugleveren aan de bovenleiding. Treinen in de nabijheid kunnen deze energie gebruiken. De nieuwe treinen die wij kopen zijn behalve comfortabel ook zeer energiezuinig – onze nieuwe Sprinters zijn bijvoorbeeld 30% zuiniger dan hun voorgangers. Daarnaast doen we proeven om onze machinisten energiezuinig te laten rijden.

Groene stroom

Al is personenvervoer per spoor aanzienlijk energiezuiniger dan gemotoriseerd vervoer, het totale treinvervoer in Nederland vergt veel energie: 1,4 terrawattuur per jaar. Dit staat gelijk aan het gebruik van 420.000 Nederlandse huishoudens. Het aandeel van deze stroom uit duurzame bronnen is de laatste jaren gestaag toegenomen. In 2006 verhoogde wij het aandeel groene stroom met 2,5% naar 5%. Eind 2007 hebben wij dit nogmaals verdubbeld naar 10%. Deze elektriciteit is voor 50% opgewekt door Nederlandse windenergie, voor 50% uit Nederlandse biomassa. Daarmee behoort NS tot de vijf grootste private afnemers van groene stroom.