Verslag van de directie

Het ongeluk heeft ook duidelijk gemaakt dat NS tegen de grenzen van het spoorsysteem aanloopt. NS, ProRail en andere vervoerders op het spoor werken samen om daar een goed antwoord op te vinden. Merel van Vroonhoven: “Je komt nog meer tot het besef dat wij deze logistieke uitdaging alleen samen kunnen aanpakken. Ook het ministerie speelt daarin een belangrijke rol. Dat is echt een doorbraak, temeer omdat het geen luxeprobleem is. De vraag naar mobiliteit, en dus naar ons product, groeit gestaag door. Er moet iets gebeuren willen wij de kwaliteit van de dienstverlening kunnen blijven verbeteren en de reizigersgroei veilig en structureel blijven opvangen.” Concrete actie daartoe is het formuleren van een visie in de vorm van de Lange Termijnagenda Spoor tot 2028 met doelstellingen die alle betrokken partijen, ook het goederenvervoer, onderschrijven en verankeren in hun strategie.

Het hoofdrailnet en de hogesnelheidslijn zijn door de Staat gegund aan NS. Dat geeft vertrouwen, maar verplicht NS ook tot de beste dienstverlening. Vandaar dat daaraan vanuit de NS-strategie – klant is koning - ook in 2012 opnieuw veel aandacht is gegeven. Meerstadt: “De reiziger blijft nadrukkelijk centraal staan in alles wat wij doen. Een belangrijk onderdeel daarin is het aanbieden van gemak en comfort. Niet alleen in de trein, maar nadrukkelijk ook op de vernieuwde stations met een rijk winkelaanbod en het vervoer naar de eindbestemming zoals met de OV-fiets en de nieuwe NS Zonetaxi. In dat ketenproces hebben wij in 2012 op alle onderdelen vooruitgang geboekt.”

In die dienstverlening van deur tot deur past ook de voorgenomen samenwerking tussen NS en de HTM. Van Vroonhoven: “Wij willen een aantrekkelijke propositie creëren voor de reiziger om makkelijk van deur tot deur te kunnen reizen. Datzelfde geldt voor de ontwikkeling van het winkelaanbod in België en Frankrijk. En natuurlijk is dat ook een uitstekend businessmodel gebleken, want retail is een belangrijke financiële pijler binnen NS.”

Volgens Meerstadt zijn al deze initiatieven van groot belang om de trein als een aantrekkelijk en duurzaam alternatief te blijven positioneren ten opzichte van de auto. In dat licht moet ook de succesvolle introductie van nieuwe abonnementsvormen gezien worden en het toenemende gebruik van de OV-chipkaart. 

Ondanks de positieve financiële resultaten van NS in 2012 wordt de economische crisis steeds voelbaarder. Reizigers kijken kritischer naar hun uitgavenpatroon en besluiten om minder of slimmer  te reizen. Bovendien consumeren ze minder op de stations. Andere ingrijpende ontwikkelingen zijn een vermindering van het aantal ambtenaren, het beëindigen van het lang studeren (minder studenten) en de aanleg van meer wegen (minder files). Dit zijn ontwikkelingen die een nadelig effect hebben op het aantal reizigerskilometers. Engelhardt Robbe: “De economische ontwikkelingen dwingen ons om nog kritischer naar onze kosten te kijken. Vooral waar het gaat om productinnovatie. Concreet: de treinen worden steeds luxueuzer. Dat is positief, maar het moet wel betaalbaar blijven. De kernvraag is en blijft: waar kunnen wij effectiever en efficiënter zijn? Wij zullen bijvoorbeeld de ondersteunende processen moeten vereenvoudigen. Wij zijn daarmee voortvarend aan de slag gegaan en onderzoeken verbeteringen op gebieden als ICT, HR, Finance en Inkoop.”

Een andere prominente uitdaging ligt er op het vlak van personeelswerving. Naast de voortdurende zoektocht naar supertalenten, die dankzij speciale talentscouting vruchten afwerpt, zijn er ook nieuwe mensen nodig als gevolg van natuurlijk verloop, zoals machinisten, monteurs en hoofdconducteurs. De komst van de TechniekFabriek bij NedTrain gaat zeker helpen om vooral jonge mensen meer voor techniek te laten kiezen, temeer omdat NS een opleiding plus baangarantie biedt. Robbe heeft er het volste vertrouwen in dat NS een aantrekkelijke werkgever blijft. “Mensen zijn op zoek naar zingeving. NS is een bedrijf dat een grote maatschappelijke relevantie heeft. Dat spreekt mensen aan. Bovendien heeft NS een enorme rijkheid aan functies. Je kunt hier alle kanten op. Welk ander bedrijf kan dat zeggen? En niet onbelangrijk: er zit hart in dit bedrijf. Mensen voelen zich verbonden met elkaar en hebben plezier in hun werk.”

In het nieuwe jaar werkt NS voortvarend verder aan alle genoemde onderwerpen. Meerstadt: “Voor ons zijn en blijven de belangrijkste vraagstukken: veiligheid, een gezonde financiële huishouding, de samenwerking met ProRail, hoe wij onze reizigers ook tijdens een winterperiode goed van dienst zijn en een goede verbinding Amsterdam-Brussel. Wij hebben immers tot onze spijt op 17 januari 2013 de Fyra-verbinding moeten stilleggen als gevolg van problemen met het V250-materieel. Gelukkig konden wij onze reizigers snel een alternatief per bestaand spoor bieden. Maar deze situatie is zorgelijk en zal zeker zijn impact hebben op 2013.” Van Vroonhoven wijst erop dat dit gebeurt in een moeilijke financieel-economisch periode waarin de tolerantie van mensen steeds beperkter lijkt. “De hele samenleving kijkt met ons mee en er is veel kritiek op NS. Wij zijn ons dat heel bewust en het is dus essentieel dat wij daar goed naar luisteren en kunnen verantwoorden waarom wij de dingen doen die wij doen.”

Afsluitend staat Robbe nog even nadrukkelijk stil bij de uitbreiding van de Europese activiteiten van NS. “Onze expansie in Groot-Brittannië met Greater Anglia staat model voor alle andere buitenlandse participaties. Wij zijn succesvol en maken grote vorderingen. In Duitsland blijven wij onze activiteiten uitbouwen. Wij hebben daar ook recentelijk twee nieuwe concessies gewonnen. In Scandinavië loopt een aantal biedingen. Onze buitenlandse netwerken vormen een aantrekkelijke aanvulling op onze Nederlandse operatie en maken van NS een internationale speler van formaat.”

De directie maakt graag van de gelegenheid gebruik om alle NS-medewerkers te bedanken voor hun inzet en vakmanschap in het afgelopen jaar. Meerstadt: “Wij hebben samen in 2012 opnieuw belangrijke mijlpalen behaald. Er is nog veel mooi werk te doen.”

De Directie
Bert Meerstadt, President-directeur
Engelhardt Robbe, Directeur financiën
Merel van Vroonhoven, Directeur