Maatregelen

De komende jaren investeren ProRail en NS in een structurele verbetering van het spoorsysteem. Al deze winter heeft ProRail de meest cruciale knooppunten van het Nederlandse naar Zwitsers model verbeterd. Zo worden onderhoudsploegen beter geïnstrueerd en centraler gestationeerd evenals bijvoorbeeld reservematerialen. Het gaat om de drukke knooppunten Utrecht, Amsterdam en Schiphol. De les van afgelopen winters is meer paraatheid om verstoringen sneller op te lossen. Ervaringen in andere landen hebben ProRail en NS daarbij geholpen.

NS werkt aan een nieuw systeem voor het sneller opstarten van het treinverkeer en het geautomatiseerd herplannen van honderden personeelsleden na een grote storing. Deze winter worden treinen bij sneeuw verder voorzien van een hechtlaag die het aankoeken van ijs onder treinen moet voorkomen. Ook zijn tientallen extra machinisten en conducteurs beschikbaar op winterse dagen.

NS en ProRail investeren de komende 5 jaar in structurele verbetering van het spoorsysteem en vooral ook een betere organisatie. Zie voor meer details het Programma Winterweer dat de Minister van Infrastructuur & Milieu mede namens de spoorsector op 8 juni 2012 aan de Tweede Kamer heeft gestuurd, en de brief over de voortgang van het programma van 1 oktober 2012

De prioriteit ligt voor NS en ProRail de komende periode bij voorspelbaar zijn. Daarom kiezen we vaker voor het inzetten van een aangepaste dienstregeling. Er zijn landelijk en eventueel regionaal speciale dienstregelingen ontworpen voor als er extreem slecht weer dreigt. We zullen tijdig besluiten om een dienstregeling aan te passen. In de avond ervoor maken we de aanpassing bekend via email, sms-alert, ReisplannerXtra en ns.nl. Onze reizigers kunnen zo tijdig hun reis plannen.

Wat betekent het voor de reiziger
Een aangepaste dienstregeling rijden NS en ProRail in principe voor één of enkele dagen. Dit wordt altijd de dag van te voren aangekondigd, zodat we –als één van de weinige landen in de wereld - binnen een dag de planning van ca. 5.200 treinen en duizenden conducteurs op orde kunnen brengen. Reizigers worden daarbij geïnformeerd via NS.nl, de reisplanners, e-mail en de sms-alert. Het is raadzaam voor vertrek altijd de reisplanner te raadplegen voor de meest actuele stand van zaken op het spoor. De inzet van minder treinen kan soms tot gevolg hebben dat het in de trein drukker is dan normaal. Treinen worden zoveel mogelijk verlengd.

Wanneer een aangepaste dienstregeling
ProRail en NS baseren zich voor de inzet van een aangepaste dienstregeling op de weersverwachting van onafhankelijke weerbureaus. Logistieke experts van NS en ProRail kijken naar de impact van het weer op het spoor en treinverkeer. De dienstregeling wordt in ieder geval aangepast de eerste keer dat er sneeuw en/of vorst van minimaal -10 graden C wordt verwacht. Daarna gelden criteria van >3 cm sneeuw en/of </= -10 graden vorst. Een aanpassing in de dienstregeling kan achteraf blijken niet nodig te zijn geweest. NS en ProRail passen liever een keer te veel aan - en rijden dan voorspelbaar - dan dat het treinverkeer onvoorspelbaar en onbeheersbaar wordt. Afgelopen winter is in totaal negen dagen aangepast gereden. Ondanks de maatregelen kan het weer vanzelfsprekend onverwacht toch nog roet in het eten gooien. Datzelfde geldt voor externe factoren zoals aanrijdingen en suïcides op het spoor.

Via de "CC" en de "AD" button in deze player kunnen respectievelijk de ondertiteling (captions) en de extra gesproken taal (audio descriptie) worden aan- en uitgezet.

• Video met captions en audiodescriptie (MP4, 38 MB)

Het duurt nu vaak lang voor het treinverkeer weer volledig is hervat na een grote of kleinere verstoring. Het herplannen van treinen en personeel kost veel tijd. Zo vertrekken alleen al op Utrecht Centraal ca. 60 treinen per uur. Nu gebeurt dit herplannen bij verstoringen handmatig waarbij we maximaal zo’n 70 treinen per uur kunnen ‘bijsturen’, zoals dit heet. Met slimme ICT-systemen wordt er nu aan gewerkt om dit in enkele minuten te laten gebeuren en personeel en materieel sneller inzetbaar is.

Wij werken hard om een gestroomlijnde organisatie voor reisinformatie neer te zetten, zodat de klant altijd weet waar hij/zij aan toe is. Dit najaar komen hiertoe diverse onderdelen van ProRail naar NS over zoals de omroepers op de stations. NS wordt dan na enige vertraging alsnog integraal verantwoordelijk voor de reisinformatie op het spoor.

Integratie
NS werkt vooruitlopend op deze nieuwe verantwoordelijkheid al aan de integratie van systemen en afdelingen die van ProRail komen. Voor dit proces is enige tijd nodig mede omdat eerst onder meer de NMa met deze nieuwe taak van NS moest instemmen. Reizigers moeten er helaas vanuit gaan dat er het komende jaar zeker nog wel eens problemen zullen voorkomen in de reisinformatie. Toch zijn er ook al de nodige verbeteringen gerealiseerd.

Zo zijn op veel stations nieuwe informatieborden geplaatst. Die bieden uitgebreide informatie over vertrekkende, uitgevallen en vertraagde treinen. Daarnaast zijn de systemen van de Reisplanner en ns.nl stabieler gemaakt, zodat ze ook bij grote drukte toegankelijk blijven. Ook is naar aanleiding van vorige winter een back-up van ns.nl gerealiseerd. Er staat bovendien een speciaal team van technici klaar om onze systemen in de gaten te houden en problemen op te lossen.

SMS-alert
Daarnaast zullen we onze reizigers vooraf beter informeren over de situatie op het spoor. In geval van grote calamiteiten waardoor we uit voorzorg een aangepaste dienstregeling gaan rijden, kunnen reizigers hiervoor een waarschuwing ontvangen via e-mail of sms. Deze gratis sms ontvangen reizigers de dag van te voren wanneer we uit voorzorg een aangepaste dienstregeling rijden op basis van de weersverwachting. Bij een acute, grote storing die effect heeft op het landelijke treinverkeer sturen we ook op de dag zelf zo snel mogelijk een gratis sms. Aanmelden kan via www.ns.nl/spoorbericht of door ‘AAN’ te sms’en naar 4900. Bij aan- en afmelden via de mobiele telefoon betaalt de reiziger het sms tarief van de mobiele telefoonaanbieder. Uitgebreide informatie is te vinden op de NS website. 

Personeel informeren
Tot slot is ook de reisinformatie door ons personeel verder verbeterd. Medewerkers in de trein en op stations beschikken dankzij de nieuwe zakcomputer (‘Railpocket’) altijd over de meest actuele informatie. Ook is het belangrijk dat we snel communiceren: binnen tien minuten na een incident wordt er altijd een mededeling verstuurd via de informatieborden of de omroep op het station. We streven naar zo compleet mogelijke berichtgeving over de oorzaak en de verwachte duur van de verstoring. Maar ook als die nog niet bekend zijn, vertellen we alvast wat we wél weten.

Het Operationeel Controle Centrum Rail (OCCR) is het nieuwe zenuwcentrum voor de spoorsector waar NS, ProRail en diverse andere partijen uit de spoorsector 24 uur per dag, zeven dagen in de week, non stop samenwerken aan betere prestaties op het spoor en de landelijke regie en bovenregionale bewaking en aansturing van de treinenloop verzorgen.

In het OCCR worden alle cruciale functies op één locatie gebundeld waardoor de communicatielijnen worden verkort zodat beslissingen sneller genomen kunnen worden en bij calamiteiten slagvaardiger opgetreden kan worden. Hierdoor kan er bij verstoringen sneller en effectiever worden opgestart en neemt het aantal vertragingsminuten af. Door dit centrum moet de operationele samenwerking in de spoorbranche aanzienlijk verbeteren en bij extreme weersomstandigheden gaan bijdragen aan een zo compleet mogelijk uitgevoerde dienstregeling. Uiteindelijk moet dit leiden tot een afname van het aantal verstoringen (dankzij preventieve handelingen), afname van de vertragingsminuten, meer spoorcapaciteit en verbeterde reisinformatie.

De oprichting van het OCCR is een belangrijke stap geweest in een betere be- en bijsturing van de treinen als er verstoringen zijn op het spoor. De komende jaren zijn echter meer fundamentele stappen nodig waaraan hard gewerkt wordt. Zie voor meer informatie over alle maatregelen het Programma Winterweer dat de Minister van Infrastructuur & Milieu mede namens de spoorsector op 8 juni 2012 aan de Tweede Kamer heeft gestuurd, en de brief over de voortgang van het programma van 1 oktober 2012

We zetten ons nog beter in om de stations, parkeer- en werkplaatsen beter begaanbaar en bereikbaar te houden bij extreem weer. Een verbeterde samenwerking met de aannemers die stations sneeuwvrij maken, heldere afspraken, een beter totaaloverzicht, goede afstemming met het weerbureau en alertheid moeten hiervoor zorgen.

Als reizigers door slecht weer toch tijdelijk stranden op een station, vinden wij dat zeer vervelend. We doen er dan ook alles aan om de pijn zo veel mogelijk te verzachten door opvang en service te bieden. Denk aan:

• extra medewerkers voor het beantwoorden van vragen
• coupons voor een aardigheidje voor reizigers die iets vervelends meemaken 
• koffie en thee tijdens aangepaste dienstregelingen of calamiteiten
• alternatief vervoer in spoedgevallen
• passende compensatie voor reizigers die stranden met de trein

Om snel in te kunnen spelen op de behoefte aan méér menskracht, bijvoorbeeld door de voorspellingen van het weerbureau, worden de aantallen en de paraatheid van medewerkers bij NS, ProRail en aannemersbedrijven vergroot. Honderden extra mensen zijn snel inzetbaar om sneeuw en ijs te lijf te gaan of om storingen te verhelpen. Ook houden we extra NS-personeel achter de hand om te helpen op stations en zijn nieuwe afspraken gemaakt over busvervoer.

Tegelijk is het zo dat één volle trein in de spits al gauw 1.000 reizigers vervoert. Iets waar je dus ca. 30 bussen voor nodig hebt. En dan heb je het nog maar over het vervoer van de passagiers uit één trein. Hiermee is busvervoer bij hele grote verstoringen - zeker in drukke binnensteden tijdens de ochtend - of avondspits - vaak nauwelijks een optie.

Treinmaterieel heeft veel te lijden van winterweer. Stuifsneeuw en vorst zijn de grootste boosdoeners. Ze dringen binnen in technische installaties in de trein en kunnen zorgen voor kortsluiting en bevriezing. Om dit soort problemen te voorkomen, hebben we veel materieel robuuster gemaakt. Bijvoorbeeld door apparatuur te verplaatsen, onderdelen te vervangen en isolatie en verwarming in te bouwen.

Raakt het materieel ondanks alle aanpassingen toch defect, dan is het zaak dit zo snel mogelijk in de werkplaats te krijgen. Het onderhoudsbedrijf van NS (NedTrain) heeft extra mensen en onderdelen paraat om reparaties snel uit te voeren en treinen binnen afzienbare tijd weer operationeel te krijgen.

Om het aankoeken van ijs onder de trein tegen te gaan is vorige winter een pilot project geweest met “anti-icing” van de treinen. Hierbij wordt glycol tegen de onderkant van de treinen gespoten, waardoor de sneeuw en het ijs niet goed kunnen hechten. In Rusland en de Scandinavische landen heeft men hier goede ervaringen mee. De pilot is succesvol gebleken, zodat al het NS-materieel behandeld kan worden deze winter. Met ingang van dit najaar is op zes emplacementen een anti-icing installatie geplaatst. Binnen enkele dagen kunnen alle NS-treinen op het hoofdrailnet voorzien zijn van (propyleen)glycol. Glycol is biologisch afbreekbaar en niet giftig.

Tot slot hebben we voor de komende maanden extra treinen klaar staan. Ze kunnen direct worden ingezet als dat nodig is. De reservetreinen die hiervoor zijn uitgekozen, hebben bewezen tegen een stootje te kunnen. Echter, net als andere vervoermiddelen blijft ook treintechniek bij extreem weer kwetsbaar.

5500 wissels zijn bijvoorbeeld inmiddels voorzien van verwarming en wordt continu gecontroleerd. Op kwetsbare plekken komen deze winter nog weer betere wisselverwarmingssystemen en worden onderhoudsploegen optimaler gestationeerd zodat zij nog sneller ter plekke kunnen zijn. Ook worden alle wisselverwarmingen voor de winter geïnspecteerd en wordt er proef gebrand.

Verder controleert ProRail gedurende de winter of de verwarmingsinstallaties naar behoren werken. Ze houden ook in de gaten of speciale sneeuwploegen beschikbaar zijn om het spoor schoon te vegen of reparatie van installaties mogelijk te maken. Om gladheid te bestrijden, zetten NS en ProRail in de ochtend en avond treinen in die met een speciale gel (Sandite) rails weer stroef maken. Dit voorkomt dat de wielen slippen waardoor slijtage en vertraging tegengegaan worden.

Zie voor meer informatie de website van ProRail.

Vanwege mogelijke gladheid wijzigen van 8 oktober tot en met 8 december 2012 op een aantal trajecten de vertrek- en aankomsttijden met een à twee minuten (zie: www.ns.nl/gewijzigdetijden). Tijdens de herfst hebben de weersomstandigheden op deze trajecten soms een negatieve invloed, daarom vinden kleine aanpassingen in de dienstregeling plaats (zie ns.nl voor de trajecten) om vertragingen e.d. op te kunnen vangen.  Machinisten hebben zo ook iets meer ruimte om geleidelijk op te trekken en te remmen en zo schade aan de wielen door slippen of blokkeren voorkomen.

Naast enkele kleine aanpassingen in de dienstregeling wordt door ProRail samen met NS preventief in de herfst ook een speciale gel (Sandite) op het spoor gespoten om het spoor stroef te maken in de herfst. Dit gebeurt bijvoorbeeld op bosrijke trajecten met treinen van NS die hiervoor zijn aangepast.

ProRail heeft verspreid over het land ploegen, aannemers en diesellocomotieven paraat die in bijzondere omstandigheden kunnen ingrijpen. Bijvoorbeeld als de infrastructuur beschadigd raakt door omvallende bomen. Ook zijn bomen en struiken op risico trajecten in de aanloop naar de herfst extra gesnoeid.