Verantwoord omgaan met erfgoed
Stationserfgoed neemt een zichtbare plaats in binnen de portefeuille van NS en vertelt onze geschiedenis. Wij hebben markante monumenten op bijzondere plaatsen. NS draagt erfgoed een warm hart toe omdat het bijdraagt aan de unieke waarde van stationsgebieden en daarmee aan de beleving van onze reizigers.
Van 50 archetypische stations - waarvan 7 jonger en 43 ouder zijn dan 50 jaar - is door de Spoorbouwmeester 'De Collectie’ samengesteld; 31 van deze gebouwen hebben de status van gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument.
In Roosendaal wordt door NS Stations, in samenwerking met de provincie
Noord-Brabant, het sterk verouderde interieur van het honderd jaar oude
monumentale stationsgebouw gerenoveerd.
Een aantal historische
koninklijke
wachtkamers is de afgelopen jaren gerestaureerd. De wachtkamers van
Amsterdam en Den Haag zijn digitaal te bewonderen via een website, waar u door
3D beelden een facinerende rondleiding kunt krijgen.
Ten slotte sponsoren wij het Nederlands Spoorwegmuseum en werken nauw samen met het Utrechts Archief voor het behoud van historisch belangrijke objecten, documenten en beelden uit 173 jaar spoorweggeschiedenis.
Op deze pagina:
Koninklijke wachtkamers
Ook onze koninklijke familie maakte in de vorige eeuw gebruik van de mogelijkheden die het spoor bood. Zij beschikten over koninklijke rijtuigen. In de stationsgebouwen van een aantal steden hadden zij tevens een eigen ingang en een aantal zogenaamde koninklijke vertrekken, waar zij vertoefden vóór de afreis of in afwachting van buitenlandse gasten. Dit complex van vertrekken noemt men koninklijke wachtkamers.
Wachtkamers
in Nederland
Den Haag heeft lange tijd twee koninklijke
wachtkamers gehad; de ene bevond zich in station Hollands Spoor en de andere was
gevestigd in het station Staatsspoor. Toen dit laatste station in 1975-1976 werd
gesloopt, werd het volledige interieur behouden en in zijn totaliteit naar de
collectie van het Haags Historisch Museum overgebracht. In 2000 werd het
originele interieur van de wachtkamer aan het Spoorwegmuseum in Utrecht
geschonken. Het is daar te bewonderen in een van de ruimtes van het
gerestaureerde Maliebaanstation.
Andere stations met koninklijke wachtruimtes waren Apeldoorn, Baarn, Vlissingen en Amsterdam. De wachtkamers in Den Haag Hollands Spoor (HS), Baarn en Amsterdam bestaan nog, die in Apeldoorn en Vlissingen niet meer. De koninklijke wachtkamer in Baarn is nog in originele staat.
Restauraties
In de wachtkamers in Amsterdam hebben in de periode 2005 – 2008
herstelwerkzaamheden plaatsgevonden. De koninklijke wachtkamers op dit station
bevinden zich nu in goede staat.
Tussen 1999 en 2010 is de koninklijke wachtkamer te Den Haag Hollands Spoor gerestaureerd. Deze werd heropend door kroonprins Willem-Alexander in februari 2010. Het interieur van de koninklijke wachtkamer op station Den Haag HS (het Haagse Paviljoen) geldt als een van de best bewaarde voorbeelden van de 19e eeuwse neorenaissance-architectuur in Nederland.
Digitaal te bezichtigen
De koninklijke wachtkamers zijn lange tijd voor het publiek onzichtbaar
geweest. Wij hebben de mogelijkheid gecreëerd om digitaal een kijkje te nemen in
deze fraaie sieraden van ons cultureel erfgoed. Op de website
www.ns.nl/koninklijkewachtkamers
kunt u door middel van 3D filmbeelden de koninklijke paviljoens op station
Amsterdam Centraal en Den Haag Hollands Spoor tot in de kleinste details
ontdekken. Ook mensen met visuele en of auditieve beperkingen kunnen deze
ruimten virtueel beleven.
Via de link openen de deuren van de wachtkamers zich, afhankelijk van het apparaat dat u gebruikt, via een app of website.
Wagenwerkplaats Amersfoort
Behoud van cultureel erfgoed is ook een van de uitgangspunten bij de duurzame ontwikkeling door NS Poort van de voormalige Wagenwerkplaats in Amersfoort waar tot het jaar 2000 nog goederentreinen werden onderhouden. Na sluiting verwierven de gebouwen op het terrein de monumentenstatus. Een aantal is gerenoveerd en kreeg in 2010 een nieuwe bestemming. Holland Opera vestigde zich in de Veerensmederij, CliniClowns nam haar intrek in de Wielendraaierij.
Restaurant perron 4/5 volgens Tollius
Een ander bijzonder historisch pand staat op het station in Amersfoort: het voormalige perrongebouw op perron 4/5. Deze ruimte heeft de bestemming van een eet- en vergadergelegenheid gekregen. Restaurant ‘Perron 4/5 volgens Tollius’ is het eerste restaurant dat valt onder het label 1e klas genieten van de NS.